CIJO

Akkoord over nationale noodregering in Israël en ophef over Yuli Edelstein

zoom
Geen reacties

Akkoord over nationale noodregering in Israël en ophef over Yuli Edelstein

Israël is de enige democratische rechtsstaat in het Midden-Oosten. Maar functioneert de democratische rechtsstaat wel naar behoren?

Op 18 maart besloot Yuli Edelstein, als toenmalige voorzitter, tot een tijdelijke schorsing van de Knesset – het Israëlische parlement. Zo blokkeerde Edelstein het instellen van nieuwe commissies én zo zou geen opvolger voor Edelstein gekozen kunnen worden. Edelstein verdedigde zich fel tegen critici, die zijn keuzes afschilderden als ondemocratisch. Zo beweerde hij dat zijn actie hoogstnoodzakelijk was vanwege de crisis rondom het Coronavirus en de alsmaar voortdurende impasse in de coalitievorming. Toch werd Edelstein door bemoeienis van het Hooggerechtshof gedwongen de Knesset te heropenen en zelfs een nieuwe stemming voor een voorzitter te organiseren. Hierop besloot Edelstein ontslag te nemen.

Het controversiële besluit van het Hooggerechtshof wordt door voorstanders gezien als een redding van de democratische rechtsstaat. Edelstein werd namelijk verweten het democratische proces te frustreren door de Knesset te schorsen, om zo zijn eigen positie als Knesset-voorzitter te beschermen. Bovendien volgde Edelstein het bevel van het Hooggerechtshof niet op. Hiermee gaf Edelstein geen gehoor aan de rechtsprekende macht. Daarmee werd gezegd dat Edelstein de wetgevende macht boven de rechtsprekende macht plaatste en zo de trias politica, de balans tussen de drie staatsmachten, in gevaar bracht. Bovendien was een meerderheid van de Knesset vóór het organiseren van de verkiezing van een nieuwe Knesset-voorzitter.

Aan de andere kant zorgde het besluit voor de nodige kritiek. Zo wordt beargumenteerd dat de democratische rechtsstaat juist is bedreigd door het Hooggerechtshof. Een belangrijk onderdeel van de trias politica is een scheiding van de machten: de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht houden elkaar in evenwicht, zijn van elkaar afhankelijk en horen zich niet te veel met elkaar te bemoeien. Het besluit van het Hooggerechtshof is bij uitstek een bemoeienis met de Knesset. In dat geval kan Edelstein juist als een verdediger van de democratische rechtsstaat worden gezien. Bovendien zit Israël midden in een politieke- én gezondheidscrisis. Door bij uitstek nu een nieuwe verkiezing voor een Knesset-voorzitter af te dwingen, werd het Hooggerechtshof beschuldigd de crisis te versterken. Edelstein, zo wordt beweerd, wilde stabiliteit creëren in onzekere omstandigheden. Zo zou zijn doel juist zijn geweest zo snel mogelijk een nieuwe regering te kunnen vormen.

Dat brengt ons bij het laatste punt en de rode draad in alle gebeurtenissen: het functioneren van de Israëlische democratie. Na drie verkiezingen in minder dan een jaar tijd, is er nog steeds geen nieuwe regering gevormd. Afgelopen weken leek het erop dat er een cruciale doorbraak zou plaatsvinden. Dit liep echter voor de zoveelste keer uit op een anticlimax. De deadline voor het vormen van een nieuwe regering op 15 april was wederom niet gehaald. Gantz, de nieuwe Knesset-voorzitter en beoogd coalitiepartner van Netanyahu, krijgt geen verlenging van President Rivlin voor de coalitievorming. Dit betekent dat iedereen in het Israëlische parlement drie weken de mogelijkheid krijgt een regering te vormen.

De meeste analisten hadden verwacht dat dit zou falen, maar het is Gantz en Netanyahu toch gelukt een regering te vormen. De partijen hebben naar eigen zeggen een akkoord gesloten om de Coronacrisus te beteugelen. De Likud-partij van Netanyahu en Blauw en Wit van Benny Gantz zijn bijna even groot, maar geen van beiden zijn in staat om met hulp van kleinere partijen een coalitie te vormen.

 

Volgens Israëlische media zullen de twee beurtelings het premierschap op zich nemen. Netanyahu zou eerst aan de beurt zijn, na anderhalf jaar lost Gantz hem af. Weer anderhalf jaar later zouden er dan nieuwe verkiezingen moeten komen.

 

Hopelijk is dit het einde van de patstelling in Israël die meer dan een jaar duurde en is deze regering in staat de Corona-crisis te beteugelen.

  • Arthur

Geef een reactie